Văn hóa Huế | Homepage
Cứu lấy những di sản hội họa của Huế

Cứu lấy những di sản hội họa của Huế

0 Comments 🕔26.Jun 2014

Là hiệu trưởng đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ Thuật Huế, cố họa sĩ Tôn Thất Đào không chỉ lưu dấu ấn trong chặng đường gian khó đầu tiên, đặt nền móng trong công tác đào tạo và phát triển ngành Mỹ thuật hiện đại ở TT Huế nói riêng và cả nước nói chung, mà còn để lại những tác phẩm nghệ thuật được đánh giá là di sản hội họa của Huế

Tuy nhiên, hiện nay số tranh còn lại của ông đang ngày càng hư hỏng, xuống cấp mà nếu không có những giải pháp bảo tồn kịp thời có thể hư hỏng hoàn toàn trong thời gian không xa. 

Ngôi nhà rường cổ ở phường Phú Cát, Tp Huế chính là nơi sinh sống trước đây và nay là nơi thờ tự cố họa sĩ Tôn Thất Đào. Ông sinh năm 1910 và là một trong những học trò thuộc thế hệ đầu tiên của Trường Mỹ Thuật Đông Dương danh tiếng. Được đào tạo bài bản từ những họa sư trong nước và nước ngoài, việc lựa chọn chuyên sâu về chất liệu lụa của ông cũng chính một phần ảnh hưởng tư tưởng khai thác, khám phá, nâng cao hiệu quả nghệ thuật của các chất liệu truyền thống Phương Đông mà họa sư Victor Tardieu khởi xướng. Sau khi tốt nghiệp, ông về Huế dạy hội họa tại nhiều trường, đặc biệt trên cương vị hiệu trưởng đầu tiên của Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế – tiền thân của Trường ĐH Nghệ thuật Huế ngày nay, với tầm nhìn sâu rộng về đào tạo, phát triển tài năng Mỹ thuật, với sự nhiệt tâm trong truyền dạy và niềm say mê hội họa, ông đã truyền lửa cho nhiều thế hệ học trò, mà nhiều người trong số đó thành danh ở nước ngoài.

Với tình yêu hội họa, ông sáng tác khá đều tay, trên nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, nhưng được xem là bậc thầy về chất liệu lụa. Trên sự nền nã, mềm mại nhưng sang trọng của lụa, ông đã vẽ nhiều đề tài với phong cách truyền thống kết hợp hiện đại, mang đậm hơi thở của cuộc sống, của con người Huế, cảnh vật Huế. Đó là cảnh sinh hoạt trong tác phẩm Trưa hè, là vẻ đẹp của Thiếu nữ Huế, là tình cảm thắm thiết của Bà cháu, là sự chiêm nghiệm về cuộc đời với Sinh lão bệnh tử, là phong cảnh Huế qua những di tích nổi tiếng như Đại Nội, Lăng các vua; Cầu ngói Thanh Toàn, chùa Thiên Mụ, là những làng quê với vẻ đẹp dung dị trong những tác phẩm phong cảnh làng quê Huế, Hồn quê, Gió nồm đông; hay những sinh văn hóa mang đậm nét dân gian của chơi đầu hồ, của ca Huế …. Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm sơn dầu, sơn mài của ông thể hiện khả năng, trình độ nắm vững nền tảng tạo hình cơ bản của ông chắc chắn như thế nào. Nhà phê bình Mỹ Thuật, TS, Họa sĩ Phan Thanh Bình nhận xét về tranh của ông: “Ở tranh của cụ Tôn Thất Đào yếu tố nhận thấy đầu tiên là yếu tố hiện thực lãng mạn – một xu hướng rất nổi bật của trường CĐ Mỹ Thuật Đông Dương và rất phù hợp với việc khám phá, phản ánh về không gian, con người, cảnh quan xứ Huế. Hiện thực lãng mạn cũng tạo ra âm sắc riêng của Tôn Thất Đào, không trộn lẫn với những họa sĩ ở Huế thời bấy giờ. Đó cũng là đóng góp lớn nhất của cụ khi đưa yếu tố hiện thực lãng mạn ấy vào trong tranh.” 


Một số tác phẩm của cố họa sĩ Tôn Thất Đào

 

Từng mang về những giải thưởng danh giá khi tham dự các cuộc thi, triễn lãm trong và ngoài nước, vinh dự được trao tặng Huy chương Long Bội tinh (1942), Huy chương Kim Khánh (1943), đặc biệt là Giải thưởng về tranh Lụa tại Vatican (1952), thế nhưng nhiều trong số tác phẩm này của ông dần dần bị thất lạc, hư hỏng, nhất là trong trận lũ lịch sử năm 1999. Những tác phẩm may mắn còn được gia đình lưu giữ lại đang trong tình cảnh hư hại, xuống cấp nghiêm trọng. Các bức tranh lụa thì nhiều chỗ mục nát, chỉ cần một tác động là có thể rách, còn những bức sơn dầu, sơn mài thì xuống màu, thậm chí nhiều mảng màu bị bong tróc. Với khí mưa nhiều và ẩm thấp, lụt lội như ở Huế cộng với điều kiện cất giữ và bảo quản như hiện nay thì điều này là không tránh khỏi. Xót xa trước di sản cha ông để lại, nhưng việc bảo quản tranh đối với gia đình cố họa sĩ là lực bất tòng tâm, ngoài những biện pháp bảo quản thủ công. Bà Trần Thị Liên Phương, con dâu cố họa sĩ Tôn Thất Đào chia sẻ: “Tôi cũng không biết phải làm răng, chỉ có mỗi lần qua đông mưa ẩm xong đến khi trời nắng thì đem ra lật úp lại phơi nắng nhẹ, để nguội bay hơi rồi lại bỏ vào khung treo, tự làm vậy thôi chứ cũng không biết thế nào, làm được chừng mô hay chừng đó. Trong lòng tui cũng thích đem tranh vào trong bảo tàng để tiếng Ôn đời đời chứ để trong gia đình cũng chỉ có thời gian ngắn thôi, chứ về lâu dài thì không thể nào bảo quản được”.


Con dâu cố họa sĩ Tôn Thất Đào trăn trở với di sản tranh đang bị hư hại

 

Cũng theo bà Phương, năm 2012, Phòng Văn hóa Tp Huế và Sở VH – TT & DL tỉnh có đến xem tranh của họa sĩ Tôn Thất Đào để có kế hoạch hỗ trợ khắc phục bảo quản, nhưng rồi cũng chẳng thấy động tĩnh nào. Dù cũng “nặng lòng” với tình trạng xuống cấp của bộ tranh, nhưng TS Phan Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường ĐH Nghệ thuật Huế cho biết nhà trường cũng không đủ điều kiện để bảo quản toàn bộ những tác phẩm quý này và đã nhiều lần đề xuất với cơ quan chức năng nhưng cũng chưa được quan tâm đúng mức. Với tên tuổi lớn và một vị thế như cụ Tôn Thất Đào, TS, Họa sĩ Phan Thanh Bình cho rằng tỉnh TT Huế nên có một chính sách riêng trong việc đầu tư để phục hồi và lưu giữ những tác phẩm của họa sĩ. Theo TS Bình để bảo quản tốt nhất là đưa những tác phẩm này vào bảo tàng – nơi có sự trưng bày chuyên nghiệp cũng như sự trông coi của các nhà nghiên cứu, khảo cổ, các chuyên gia về bảo tồn, bảo tàng và phục chế. Trước mắt có thể gửi những tác phẩm này vào những bảo tàng hiện có, nhưng cũng đã đến lúc tỉnh TT Huế cần xem xét việc xây dựng một bảo tàng riêng để trưng bày, bảo quản tranh của các cá nhân, nếu không muốn những bộ tranh có giá trị đến một ngày nào đó sẽ không còn. Bởi không riêng gì tranh của cố họa sĩ Tôn Thất Đào, tranh của cố họa sĩ Đỗ Kỳ Hoàng, của Phan Xuân Sanh mà tương lai tranh của nhiều tác giả khác sẽ cùng chung số phận…

Như Nguyện
(Theo TRT)

 

Similar Articles

Nghệ nhân xứ Huế điêu khắc lồng chim có giá tới tỷ đồng

Nghệ nhân xứ Huế điêu khắc lồng chim có giá tới tỷ đồng 0

“Đẹp, cầu kì, tinh xảo tới mức hoàn hảo...” là lời khen, lời ngợi ca

Độc đáo tranh dân gian làng Sình xứ Huế

Độc đáo tranh dân gian làng Sình xứ Huế 0

Trải qua hàng trăm năm, tranh làng Sình vẫn chứng tỏ được sức sống bền

Cố đô Huế lung linh mùa Phật đản

Cố đô Huế lung linh mùa Phật đản 0

Những ngày này, người dân TP Huế cùng hàng ngàn du khách thập phương đang

Lầu may ở chợ Đông Ba

Lầu may ở chợ Đông Ba 0

Tồn tại gần nửa thế kỷ qua, lầu may ở chợ Đông Ba cứ như

Phản biện về thành ngữ “Lang bạt kỳ hồ”

Phản biện về thành ngữ “Lang bạt kỳ hồ” 0

Trên trang Bách khoa tri thức (http://www.bachkhoatrithuc.vn/encyclopedia/4324-4324-633778052571875000/Hoi-dap-Dong-Tay/Tai-sao-lai-dung-may-tieng-lang-bat-ky-ho-de-chi-viec-ray-day-mai-do.htm), học giả An Chi viết: “Lang bạt kỳ hồ”

No Comments

No Comments Yet!

No one have left a comment for this post yet!

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

DSC_4190

Tìm kiếm

Danh mục

Có thể bạn quan tâmclose