Văn hóa Huế | Homepage

Lăng tẩm Huế – Dấu ấn kiến trúc nhà Nguyễn

0 Comments 🕔04.Dec 2014

t669089

Đến Huế, du khách không những chiêm ngưỡng những kiệt tác về kiến trúc của quần thể di tích trong kinh thành (gồm quần thể di tích Kinh Thành, Hoàng Thành và Tử Cấm Thành), du khách còn có thể tham quan hệ thống lăng tẩm gồm những nơi dùng để an táng các vị vua, chúa của những triều đại đã chọn Huế làm trung tâm quyền lực, nhưng hệ thống lăng tẩm thời nhà Nguyễn được nhắc tới và đặc biệt nhất.

Các vua triều Nguyễn đều xây dựng lăng mộ cho mình ngay khi còn sống vì quan điểm sống gởi thác của nhà Nho và triết lý sắc không vô thưởng của nhà Phật. Các khu lăng mộ xây sẵn có hai chức năng: là nơi khi thỉnh thoảng còn sống các vua lui tới để vui chơi và nơi chôn cất khi họ mất. Tất cả các lăng điều được xây dựng, quy hoạch theo đúng triết lý Phong Thủy phương Đông: bất cứ lăng nào cũng tuân thủ các nguyên tắc sơn triều thủy tụ, tiền án hậu chẩm, tả long hữu hổ… đã làm cho các lăng này có được những kiến trúc rất đẹp và thơ mộng. Tuy triều Nguyễn có 13 vua, nhưng vì nhiều lý do kinh tế chính trị chỉ 7 lăng được xây dựng.

Lăng Gia Long

Lăng Gia Long còn gọi là Thiên Thọ Lăng bắt đầu được xây dựng từ năm 1814 và đến năm 1820 mới hoàn tất. Lăng thực ra là một quần thể nhiều lăng tẩm trong hoàng quyến. Toàn bộ khu lăng này là một quần sơn với 42 đồi, núi lớn nhỏ, trong đó có Đại Thiên Thọ là ngọn núi lớn nhất được chọn làm tiền án của lăng và là tên gọi của cả quần sơn này.

lang vua Gia Long Lăng vua Gia Long

Cũng vì quá sâu sắc với công trình xây cất “ngôi nhà vĩnh cửu” của mình mà có lần suýt nữa, Gia Long đã thiệt mạng trong một tai nạn ở công trường. Một trận gió làm sập ngôi nhà mà vua đang trú ngụ, vua Gia Long tuy đã ẩn trong một cái hố nhưng vẫn bị thương ở trán, mí mắt và bị dập chân do một thanh xà rơi trúng. Hai hoàng tử thứ bảy và thứ tám là Tấn và Phổ bị trọng thương, nhiều người khác bị chết. Gia Long không trừng phạt các quan lại thi công, ngược lại đã cấp thuốc men để chạy chữa cho họ, cấp phát 500 quan tiền và 500 tiêu chuẩn gạo cho dân làng Định Môn, gần nơi xây dựng lăng.

Lăng_mộ_bà_Thuận_Thiên_Cao_hoàng_hậu

Trụ_biểu_lăng_vua_Gia_Long_2Khung cảnh thiên nhiên ở Lăng vua Gia Long

Lăng Minh Mạng

Lăng Minh Mạng còn gọi là Hiếu lăng do vua Thiệu Trị cho xây dựng để chôn cất vua cha Minh Mạng. Lăng nằm trên núi Cẩm Khê, gần ngã ba Bằng Lãng là nơi hội lưu của hai dòng Hữu Trạch và Tả Trạch hợp thành sông Hương, cách cố đô Huế 12 km gần cầu Tuần. Lăng Minh Mạng được xây dựng từ năm 1840 đến năm 1843 thì hoàn thành, huy động tới mười nghìn thợ và lính.

800px-Tombeau_de_Minh_MangToàn cảnh lăng Minh Mạng – hình chụp từ đầu thế kỷ 20

Lăng Minh Mạng có bố cục kiến trúc cân bằng đối xứng, xung quanh một trục kiến trúc là đường thần đạo, xuyên qua một loạt các hạng mục công trình gồm: cửa chính, sân chầu, nhà bia, sân tế, Hiển Đức môn, điện Sùng Ân (thờ vua Minh Mạng và Hoàng hậu), hồ Trừng Minh, Minh Lâu, hồ Tân Nguyệt (trăng non), cổng tam quan Quang Minh Chính Trực, Trung Đạo kiều và cuối cùng là Bửu thành (mộ vua Minh Mạng). Lăng có diện tích 18 ha (nhưng diện tích cấm địa quanh lăng là 475 ha), xung quanh lăng có La thành bao bọc.

minh lau-L minh mang minh lau-sau lmmMinh Lâu nhìn từ phía trước và sau

Kiến trúc Lăng có phần đổ nát nhưng mức độ nhẹ hơn so với số phận của những Lăng khác, một phần nhờ vào việc Lăng có giá trị về nhiều mặt. Những cây sứ nhiều năm tuổi công với vẻ hoang toàn mặc cho rêu phong theo chủ ý của Ban bảo vệ di tích cố đô Huế và quy tắc bắt buộc của UNESCO nhằm không trùng tu các di sản cố ý để tạo nét nguyên sơ làm cho di tích càng có giá trị. Hiện nay Lăng thu hút du khách đông nhất sau Lăng Tự Đức.

800px-Hồ_nước_trước_Lăng_Minh_Mạng 800px-Lăng_Minh_Mạng_8Khung cảnh trữ tình lăng Minh Mạng

Lăng Thiệu Trị

Lăng Thiệu Trị còn gọi là Xương Lăng nằm ở địa phận thôn Cư Chánh, xã Thủy Bằng, Thị Xã Hương Thủy. Được vua Tự Đức cho xây dựng vào năm 1847 để chôn cất vua cha Thiệu Trị. So với lăng tẩm các vua tiền nhiệm và kế vị, lăng Thiệu Trị có những nét riêng. Đây là lăng duy nhất quay mặt về hướng Tây Bắc, một hướng ít được dùng trong kiến trúc cung điện và lăng tẩm thời Nguyễn.

langthieutri01Lăng Thiệu Trị

Vua Tự Đức đã cho xây dựng lăng vua Thiệu Trị theo mô thức kiến trúc và phần lớn ý đồ do vua cha để lại. Trước thời điểm khởi công xây dựng lăng này, ở Huế chỉ mới có hai lăng là lăng Gia Long và Minh Mạng. Khi còn sống vua Thiệu Trị đã tham khảo nghệ thuật kiến trúc lăng tẩm của hai vua tiền nhiệm để đưa ra đồ án xây dựng ngôi nhà vĩnh cửu, nơi mình sẽ an giấc ngàn thu.

1024px-Tomb_of_ThieuTriLăng Thiệu Trị nhìn từ cánh đồng lúa

800px-NNU_VUONHOA_lăngthiệu_trị lang-thieu-tri-1Một số hình ảnh thú vị về lăng Thiệu Trị

Lăng Tự Đức

Lăng Tự Đức được chính vua Tự Đức cho xây dựng khi còn tại vị, là một quần thể công trình kiến trúc, trong đó có nơi chôn cất vua Tự Đức tọa lạc trong một thung lũng hẹp thuộc làng Dương Xuân Thượng, tổng Cư Chánh (cũ), nay là thôn Thượng Ba, phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Lúc mới xây dựng, lăng có tên là Vạn Niên Cơ, sau cuộc nổi loạn Chày Vôi, Tự Đức bèn đổi tên thành Khiêm Cung. Sau khi Tự Đức mất, lăng được đổi tên thành Khiêm Lăng. Lăng có kiến trúc cầu kỳ, phong cảnh sơn thủy hữu tình và là một trong những lăng tẩm đẹp nhất của vua chúa nhà Nguyễn.

Một số hình ảnh về lăng Tự Đức:

tt lang tu ducTổng thể lăng Tự Đức

Xung_Khiêm_Tạ,_Lăng_Tự_ĐứcXung Khiêm Tạ – Lăng Tự Đức

800px-Nhà_bia_Lăng_Tự_Đức mo vua tu ducNhà bia và mộ vua Tự Đức

Lăng Đồng Khánh

Lăng Ðồng Khánh còn gọi là Tư Lăng tọa lạc giữa một vùng quê thuộc làng Cư Sĩ, xã Dương Xuân ngày trước (nay là thôn Thượng Hai, phường Thủy Xuân, thành phố Huế). Nguyên trước đây là Điện Truy Tư được vua Đồng Khánh xây dựng để thờ cha mình là Kiên Thái Vương. Khi Đồng Khánh mắc bệnh và đột ngột qua đời. Vua Thành Thái (1889-1907) kế vị trong bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, kinh tế suy kiệt nên không thể xây cất lăng tẩm quy củ cho vua tiền nhiệm, đành lấy điện Truy Tư đổi làm Ngưng Hy để thờ vua Ðồng Khánh.

lang dong khanh Lăng Đồng Khánh

dien ngung hy vaĐiện Ngưng Hy và Minh Ân Viện – Lăng Đồng Khánh

Lăng Ðồng Khánh được xây dựng trong buổi giao thời của lịch sử Việt Nam nên kiếm trúc lăng đan xem giữa kiến trúc cung đình, kiến trúc dân gian và kiến trúc mới du nhập. Trong một chừng mực nhất định, kiến trúc lăng đã thành công trong việc thể nghiệm cái mới, đưa yếu tố dân dã vào trong cung đình khiến lăng Ðồng Khánh hòa hợp với phong cảnh thôn dã trong vùng.

1024px-Tomb_of_DongKhanh5 Phong cảnh thiên nhiên xanh mát trong lăng Đồng Khánh

1024px-Tomb_of_DongKhanh4Nhà bia và khu mộ vua Đồng Khánh

Lăng Dục Đức

Lăng Dục Ðức tên chữ An Lăng tọa lạc tại thôn Tây Nhất, làng An Cựu, xưa thuộc huyện Hương Thủy, nay thuộc phường An Cựu, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố chưa đầy 2 km; là nơi an táng của 3 vua nhà Nguyễn: Dục Đức, Thành Thái và Duy Tân. Dục Đức lên ngôi năm 1883 được 3 ngày thì bị phế trất và mất, sau này con ông là vua Thành Thái (lên ngôi năm 1889) cho xây lăng để thờ cha đặt tên là An Lăng. Năm 1954, khi vua Thành Thái mất, thi hài được đưa về chôn tại địa điểm hiện nay trong khu vực An Lăng và được thờ ở ngôi điện Long Ân. Năm 1987, hài cốt vua Duy Tân được đưa về an táng cạnh lăng Thành Thái.

1024px-An_lang-lang duc duc An Lăng – Lăng Dục Đức

An Lăng nằm ở khu vực trung tâm, diện tích khoảng 1ha. Lăng gồm 2 khu vực: khu lăng mộ và khu tẩm thờ đặt song song với nhau. Cả hai khu đều có tường thành bao bọc. Lăng quay mặt về phía tây bắc, lấy đồi Phước Quả làm tiền án, núi Tam Thai sau lưng làm hậu chẩm và dòng khe chảy vòng qua trước mặt làm minh đường tụ thủy.

1024px-Cong_An_lang Sotaydulich_Doc_mien_dat_nuoc_Gian_di_lang_Duc_Duc_03 Nơi chôn cất và thờ cúng vua Dục Đức, Thành Thái và Duy Tân

Lăng Khải Định

Lăng Khải Định còn gọi là Ứng Lăng toạ lạc trên triền núi Châu Chữ (còn gọi là Châu Ê) bên ngoài kinh thành Huế là lăng mộ của vua Khải Định, vị vua thứ 12 của triều Nguyễn. Lăng được xây dựng từ năm 1920 ngay sau khi Khải Định lên ngôi. Về kiến trúc lăng Khải Định được người đời sau thường đặt ra ngoài dòng kiến trúc truyền thống thời Nguyễn bởi sự pha trộn kiến trúc Đông Tây Kim Cổ lạ thường, với các tác phẩm nghệ thuật ghép tranh sành sứ độc đáo.

lang KdinhỨng Lăng – tên gọi khác của Lăng Khải Định

So với lăng của các vua tiền nhiệm, lăng Khải Định có diện tích khiêm tốn hơn nhiều, với kích thước 117 m × 48,5 m nhưng ngược lại cực kỳ công phu và tốn nhiều thời gian. Để xây lăng, Khải Định cho người sang Pháp mua sắt, thép, xi măng, ngói Ardoise…, cho thuyền sang Trung Hoa, Nhật Bản mua đồ sứ, thủy tinh màu… để kiến thiết công trình.

Một số hình ảnh về lăng Khải Định:

lang-tam-hue---ky-quan-nghe-thuat-0 Sự uy quyền của lăng Khải Định

Nội_thất_Lăng_Khải_Định Tượng_vua_Khải_Định_ở_cung_Thiên_Định_(Ứng_Lăng) Nội thất bên trong lăng Khải Định

Xuân Hoàng
(Theo BestHue)

Similar Articles

Những tấm Bình phong trong nhà cổ ở Huế và ý nghĩa phong thủy trong kiến trúc xưa

Những tấm Bình phong trong nhà cổ ở Huế và ý nghĩa phong thủy trong kiến trúc xưa 0

Từ lâu, xứ Huế được mệnh danh là mảnh đất văn hiến, cố đô với

Giải mã bức bình phong miếu cây thị làng cổ Phước Tích

Giải mã bức bình phong miếu cây thị làng cổ Phước Tích 0

Phía trước miếu có khắc 3 chữ  Hán “Hiển Linh Miếu” bằng lối đại triện.

Lăng Khải Định – nét kiến trúc độc đáo

Lăng Khải Định – nét kiến trúc độc đáo 0

Cho đến ngày nay, tại tỉnh Thừa Thiên Huế nhiều công trình lăng tẩm của

Lăng Minh Mạng – bức tranh thủy mặc

Lăng Minh Mạng – bức tranh thủy mặc 0

Lăng Minh Mạng được xem là lăng lớn ở Huế, có kiến trúc hài hòa

Nhà thờ chính tòa Phủ Cam: Điểm đến không thể bỏ qua khi tới Huế

Nhà thờ chính tòa Phủ Cam: Điểm đến không thể bỏ qua khi tới Huế 0

Đến Huế, du khách nghĩ ngay tới các địa danh nổi tiếng như: Đại Nội

No Comments

No Comments Yet!

No one have left a comment for this post yet!

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

DSC_4190

Tìm kiếm

Danh mục

Có thể bạn quan tâmclose