Văn hóa Huế | Homepage

Nhớ ném

🕔02.Jan 2019

Trong các món ăn của người miền Trung, nhất là vùng Bình – Trị – Thiên, người ta thường hay cho vào một loại gia vị, đó là ném.

image001_1[1]
Ảnh: Internet

Trước đây, khi cuộc sống còn khó khăn, thì chút thịt gà, thịt lợn kho chín, trước khi bắc xuống cho ớt, tiêu với ít lá ném xắt nhỏ, dậy lên mùi thơm ngon lạ lùng, khó tả. Chẳng có cảm giác ăn uống nào tuyệt vời hơn khi được hít hà mùi ném thơm the the đầu lưỡi quyện vào vị mặn mà của thịt kho vào cái thời buổi đói kém ấy.

Bình dân hơn thì có các món cá rô, cá mại, cá cấn, tép… Cá mại, cá cấn to chỉ bằng ngón tay út con nít, sau khi được làm sạch, người ta ướp muối ớt, chút nước mắm với chút đường đậm đà, để khoảng 30 phút. Sau đó, bắc lên bếp kho vừa lửa, thêm chút nước rồi đun liu riu cho đến khi nước chỉ còn hơi xâm xấp. Bẻ mấy trái ớt xanh vào, rắc ít lá ném xắt nhỏ. Thế là có nồi cá kho thơm nức mũi.

Mùa mưa bão, có đĩa cá mại, cá cấn kho, đĩa mắm thính cá nục, tép rang bên một tô canh khoai từ hay khoai tía nấu với thìa ruốc biển, cho lá ném vào ăn với cơm nóng gạo quê là có mâm cơm tươm tất. Nhà ai nghèo hơn thì có thể nấu món sắn ủ, khoai lang với ném. Cho thìa mỡ lợn vào chảo (nếu có tóp mỡ nữa thì càng ngon), đợi mỡ sôi rồi bỏ sắn ủ nấu chín hay khoai luộc nghiền nát vào. Cho gia vị và chút ném, đảo một lúc là có thể lót dạ những lúc đói lòng, qua được những ngày mưa bão.

Món bù (bầu) lá ném cũng là một món ăn cứu cánh cho những gia đình quê nghèo mùa giáp hạt. Bù gọt vỏ xong thái nhỏ ra miếng như ngón tay, nước sôi thả bù vào chần qua, không để chín quá. Nước ruốc biển nấu lên loãng loãng, thêm ớt bột đo đỏ cay cay, thêm lá ném. Mâm dọn ra, có khi chẳng có gì ngoài tô bù chần, xúc bù vô chén, thêm ít rau thơm giống như bạc hà, chan thêm tí nước.

Khi nước lụt lên, kiếm được vài con cá diếc còn sống nhảy đành đạch, hay cá thác lác xay nấu cháo, nấu canh, cho thêm lá nén với hạt tiêu vào là cả nhà lớn, bé, trẻ, già húp xì xụp, khen nức nở… Bây giờ cuộc sống no đủ hơn, có nhiều đồ ăn ngon hơn, nhiều món ăn ở nhà hàng sang trọng đắt tiền. Nhưng những món ăn dân dã với lá ném quê mình vẫn hấp dẫn, lạ miệng.

Củ ném còn được dùng để làm đồ chơi. Bọn con nít  khi làm chong chóng thường dùng hạt ném để cài vào que tre cả trước lẫn sau cho chong chóng khỏi rơi ra. Thật thú vị khi mấy đứa trẻ con miền Trung gầy gò, đen nhẻm, tóc vàng cháy chạy ngược gió trên những con đường làng, hồ hởi vui sướng với cái chong chóng làm bằng lá dừa và hai củ ném quay tít trên tay. Đó là hình ảnh không bao giờ phai trong ký ức của những đứa con miền Trung một thời nghèo khó mà không kém niềm vui.

Mỗi lần bưng đĩa thức ăn thơm nồng mùi ném, lại nhớ đến nao lòng những ngày mưa bão, giá rét xưa. Nhớ dáng mạ bé nhỏ, gầy gò khoác vội chiếc áo mưa đã cũ lom khom bên khóm ném, vừa tỉa bớt vài tép nén để ăn, vừa vuốt vuốt cho những khóm ném được thẳng. Con cái cứ hồn nhiên, cứ vô tư mặc sức chơi đùa. Và lớn lên, cũng nhiều khi ngả nghiêng như cây ném miền Trung mùa mưa bão. Lặng lẽ, âm thầm đón nhận và tích góp những ân tình của cuộc đời. Để những củ ném tiếp tục sinh sôi, tròn đẹp, lặng lẽ an nhiên dưới lòng đất, đợi những mùa sau….

Hoàng Kim Chi
(Theo Báo Thừa Thiên Huế)

Similar Articles

Cơm hến

Cơm hến

Cái thuở ban đầu "cơm hến" nớ!... Cơm Hến Huế cũng giống như tình cảm của

Bún ở ba miền

Bún ở ba miền

Kỳ I: Từ phố Hàng Bún ở Hà Nội Phở và hủ tíu/hủ tiếu hiện quá

Gà “trên cây”

Gà “trên cây”

Tháng năm tuổi thơ cứ xuất hiện canh rau dại, chén mắm cà, rổ rau

“Lương khô” ngày trở gió

“Lương khô” ngày trở gió

Lúc con sóng bạc đầu, nhiều người sẽ nhớ vị mằn mặn của biển nhưng

Chặt to, kho mặn

Chặt to, kho mặn

Mỗi lần có dịp về quê, thể nào tôi cũng tìm cho bằng được o

DSC_4190

Tìm kiếm

Danh mục

Có thể bạn quan tâmclose